Τατουάζ Βίκινγκ: σύμβολα, ρούνοι και παγίδες που πρέπει να αποφύγετε

Ένα τατουάζ Βίκινγκ παραπέμπει σχεδόν πάντα σε μια μικρή ομάδα συγκεκριμένων μοτίβων: το σφυρί του Θορ (Mjölnir), το Valknut, το Vegvísir, τα κοράκια του Όντιν ή μια ρουνική επιγραφή. Κάθε σύμβολο αφηγείται μια διαφορετική ιστορία και δεν χρονολογούνται όλα στην ίδια την εποχή των Βίκινγκ. Το Vegvísir, για παράδειγμα, δεν εμφανίζεται σε καμία πηγή πριν από τον 19^ο αιώνα, παρότι συχνά παρουσιάζεται ως αρχαία σκανδιναβική πυξίδα. Αν μάθετε την πραγματική προέλευση κάθε συμβόλου προτού το επιλέξετε, μπορείτε να αποφύγετε δύο συνηθισμένες απογοητεύσεις: να φορέσετε ένα μοτίβο που διαφημίζεται ως βικινγκικό ενώ είναι νεότερο και να χαράξετε μια ρουνική επιγραφή της οποίας η αντιστοίχιση γράμμα προς γράμμα δεν σχηματίζει κάτι ευανάγνωστο.

• Το Mjölnir είναι το αρχαιολογικά τεκμηριωμένο βικινγκικό μοτίβο που έχει βρεθεί συχνότερα: περίπου χίλια μενταγιόν σε σχήμα σφυριού έχουν ανακαλυφθεί σε όλη τη Βόρεια Ευρώπη.
• Το Valknut εμφανίζεται πράγματι σε βικινγκικές πέτρες και ταφικά αντικείμενα, όμως η σημερινή ονομασία του είναι σύγχρονη· δεν γνωρίζουμε πώς το αποκαλούσαν εκείνη την εποχή.
• Παρότι συχνά χαρακτηρίζεται «βικινγκική πυξίδα», το Vegvísir προέρχεται στην πραγματικότητα από ισλανδικό χειρόγραφο του 19^ου αιώνα, αρκετούς αιώνες μετά την εποχή των Βίκινγκ.
• Μια ρουνική επιγραφή δεν μεταφράζεται γράμμα προς γράμμα από τα γαλλικά: οι ρούνοι αποδίδουν ήχους, όχι ορθογραφία. Γι’ αυτό αξίζει να επιλέξετε ένα ήδη καθιερωμένο μοτίβο αντί για μια εξατομικευμένη φράση.

Mjölnir, το σφυρί του Θορ

Το σφυρί του Θορ είναι το βικινγκικό σύμβολο που έχει βρεθεί συχνότερα σε αρχαιολογικές ανασκαφές, γεγονός που το καθιστά τεκμηριωμένο σημείο αναφοράς και όχι απλώς μια εικόνα από κάποια σειρά. Περίπου χίλια μενταγιόν σε σχήμα σφυριού έχουν ανακαλυφθεί στη Σκανδιναβία, την Αγγλία, τη βόρεια Γερμανία, τις χώρες της Βαλτικής και τη Ρωσία (πηγή: Mjölnir, Βικιπαίδεια). Η συχνότητά του λέει πολλά για τη θέση που είχε στην καθημερινή ζωή, μακριά από την εικόνα ενός όπλου αποκλειστικά για πολεμιστές.

Το μενταγιόν λειτουργούσε επίσης ως θρησκευτικό σύμβολο και φυλαχτό, ιδίως στους γάμους, ενώ η δημοτικότητά του αυξήθηκε την περίοδο που τα μενταγιόν σε σχήμα χριστιανικού σταυρού εξαπλώνονταν στις ίδιες περιοχές (πηγή: Mjölnir, Βικιπαίδεια). Όταν φοριέται σήμερα ως τατουάζ, διατηρεί αυτόν τον διττό συμβολισμό της προστασίας και του ανήκειν, αντί να αποτελεί μια κυριολεκτική δήλωση πολεμικής ταυτότητας. Για να εντάξετε αυτό το σύμβολο στο σύνολο των μυθικών μορφών με τις οποίες ασχολείται η Inklabs, το άρθρο για τα τατουάζ φαντασίας και μυθολογίας παρουσιάζει και άλλα μοτίβα από αρχαίες αφηγήσεις, σκανδιναβικές και μη.

Το Valknut, ο κόμπος των πεσόντων πολεμιστών

Το Valknut αναγνωρίζεται από τα τρία αλληλοπλεγμένα τρίγωνά του. Έχει βρεθεί χαραγμένο σε αρκετά αρχαιολογικά ευρήματα που χρονολογούνται στην εποχή των Βίκινγκ: στην πέτρα Stora Hammars I, στην πέτρα Tängelgårda του Γκότλαντ, σε κτερίσματα από τον τάφο του πλοίου του Oseberg και στο αγγλοσαξονικό δαχτυλίδι που βρέθηκε στον ποταμό Nene (πηγή: Valknut, Βικιπαίδεια). Αυτά τα ευρήματα, συχνά από ταφικά περιβάλλοντα, συνδέουν συνήθως το σύμβολο με τον Όντιν και τη μοίρα των πολεμιστών που σκοτώθηκαν στη μάχη: η ερμηνεία που επικρατεί είναι πως συμβολίζει τους πεσόντες μαχητές τους οποίους ο θεός επιλέγει να υποδεχτεί.

Πριν επιλέξετε αυτό το μοτίβο, αξίζει να γνωρίζετε το εξής: το «Valknut» είναι ονομασία που έδωσαν σύγχρονοι ερευνητές και σήμερα κανείς δεν γνωρίζει πώς αποκαλούσαν αυτό το σύμβολο την εποχή των Βίκινγκ (πηγή: Valknut, Βικιπαίδεια). Αυτό δεν μειώνει την αρχαιολογική αυθεντικότητα του συμβόλου· σημαίνει απλώς ότι χρειάζεται προσοχή απέναντι σε κάθε εξήγηση που ισχυρίζεται ότι γνωρίζει την αρχική του ονομασία ή την ακριβή λειτουργία του.

Το Vegvísir: η «βικινγκική πυξίδα» που δεν είναι βικινγκική

Το Vegvísir είναι ίσως το σύμβολο που χρονολογείται πιο λανθασμένα σε ολόκληρη τη σύγχρονη βικινγκική φαντασία. Η πρώτη γνωστή αναφορά του βρίσκεται στο ισλανδικό χειρόγραφο Huld, το οποίο συντάχθηκε το 1860 στο Akureyri από τον Geir Vigfússon, δηλαδή αρκετούς αιώνες μετά το τέλος της εποχής των Βίκινγκ· κανένα αρχαιολογικό εύρημα δεν το συνδέει με εκείνη την περίοδο (πηγή: Vegvísir, Βικιπαίδεια). Το χειρόγραφο το περιγράφει ως ένα σημάδι που υποτίθεται ότι βοηθά όποιον το φορά να μη χάσει ποτέ τον δρόμο του σε κακοκαιρία, ακόμη και σε άγνωστη διαδρομή (πηγή: Vegvísir, Βικιπαίδεια).

Αυτό δεν κάνει το Vegvísir λιγότερο αληθινό ή λιγότερο ενδιαφέρον: είναι ένα αυθεντικό ισλανδικό σύμβολο, με τη δική του ιστορία και προστατευτική λειτουργία. Απλώς χρειάζεται να το τοποθετούμε στον σωστό αιώνα, αντί να το παρουσιάζουμε ως κειμήλιο της εποχής των επιδρομών και των σάγκας. Αν σας αρέσει ένα μοτίβο για όσα συμβολίζει σήμερα, παραμένει καλή επιλογή· το πρόβλημα είναι η αδιαφοροποίητη ταμπέλα «βικινγκικό» που του κολλάμε.

Το Yggdrasil, τα κοράκια του Όντιν και ο λύκος

Στη σκανδιναβική μυθολογία, δύο κοράκια, ο Huginn και ο Muninn, συνοδεύουν τον Όντιν: τα ονόματά τους σημαίνουν αντίστοιχα σκέψη και μνήμη. Κάθε μέρα τα στέλνει να πετάξουν πάνω από τον κόσμο και έπειτα επιστρέφουν για να του μεταφέρουν όσα είδαν (πηγή: Huginn και Muninn, Βικιπαίδεια). Αυτή η συνήθεια αποκαλύπτει πολλά για τον ίδιο τον Όντιν: είναι ένας θεός που κυβερνά λιγότερο με τη δύναμη και περισσότερο με τις πληροφορίες που συγκεντρώνει.

Γιατί αυτά τα ζώα και όχι ένας οποιοσδήποτε λύκος

Ο λύκος έχει πιο αμφίσημη θέση στις σκανδιναβικές αφηγήσεις. Μπορεί να συμβολίζει την εγρήγορση και την άγρια δύναμη, όμως στη μυθολογία υπάρχει και ο Fenrir, ο γιγάντιος λύκος που, σύμφωνα με τις σάγκας, θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στο τελικό χάος του Ragnarök. Επομένως, αν επιλέξετε λύκο για ένα βικινγκικό τατουάζ, αξίζει να βασιστείτε σε μια συγκεκριμένη μορφή αντί σε μια γενική εικόνα αρπακτικού, όπως ακριβώς και το κοράκι αποκτά διαφορετικό νόημα ανάλογα με το αν αναπαριστά τον Huginn, τον Muninn ή απλώς το ίδιο το πουλί. Αυτές οι ζωικές μορφές συνοδεύουν συχνά τον Όντιν στην εικονογραφία και συνδυάζονται φυσικά με ένα Valknut ή ένα Vegvísir στην ίδια σύνθεση.

Οι ρούνοι: πώς να αποφύγετε τα συνηθέστερα λάθη

Το Παλαιότερο Φουθάρκ, που χρησιμοποιούνταν από τον 2^ο έως τον 8^ο αιώνα και αποτελείται από είκοσι τέσσερις ρούνους, απλοποιήθηκε αργότερα στη Σκανδιναβία και έδωσε το Νεότερο Φουθάρκ, ενώ οι Αγγλοσάξονες επέκτειναν, αντίθετα, το δικό τους ρουνικό αλφάβητο (πηγή: Παλαιότερο Φουθάρκ, Βικιπαίδεια). Πρόκειται για δύο διαφορετικά συστήματα, που χρησιμοποιούνταν σε διαφορετικές περιόδους και περιοχές: η ανάμειξή τους στην ίδια επιγραφή δεν έχει ιστορική συνοχή, ακόμη κι αν το αποτέλεσμα είναι οπτικά όμορφο.

Η άλλη παγίδα, ακόμη πιο συνηθισμένη, αφορά τη μετάφραση. Οι ρούνοι αποδίδουν ήχους, όχι την ορθογραφία μιας λέξης γράμμα προς γράμμα: η μετατροπή ενός γαλλικού ονόματος ή μιας φράσης σε ρούνους, έναν προς έναν, συχνά παράγει μια σειρά συμβόλων που δεν αντιστοιχεί σε καμία πραγματική λέξη κάποιας αρχαίας γλώσσας. Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να ξεκινήσετε από ένα καθιερωμένο και επαληθευμένο ρουνικό μοτίβο, όπως ένα πλήρες αλφάβητο που παρουσιάζεται διακοσμητικά ή έναν πίνακα με διάφορα γνωστά σύμβολα, αντί να ζητήσετε να συντεθεί μια εξατομικευμένη επιγραφή της οποίας κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί το νόημα.

Επιλογή σύνθεσης και σημείου στο σώμα

Η σύνθεση επιλέγεται πρώτα με βάση το πραγματικό της σχήμα. Μια μακριά ρουνική επιγραφή ή ένα Vegvísir με οκτώ κλαδιά χρειάζεται μια επίπεδη, επιμήκη επιφάνεια για να παραμένει ευανάγνωστο, γεγονός που οδηγεί φυσικά στον πήχη ή στην πλάτη. Αντίθετα, ένα Valknut ή ένα Mjölnir, που είναι πιο συμπαγή, ταιριάζουν σε μικρότερες περιοχές, όπως ο καρπός ή η γάμπα, χωρίς να χάνουν τις λεπτομέρειές τους.

Ακριβώς αυτό μπορείτε να ελέγξετε με μια προσωρινή εκδοχή πριν καταλήξετε σε μόνιμο τατουάζ: να δείτε το πραγματικό μέγεθος μιας επιγραφής πάνω στο δικό σας δέρμα, στο σημείο που έχετε επιλέξει, αντί να το φαντάζεστε κοιτάζοντας ένα σχέδιο. Ο οδηγός για το πρώτο τατουάζ περιγράφει βήμα προς βήμα πώς να επιλέξετε σχέδιο και σημείο, ενώ το άρθρο που εξηγεί γιατί αξίζει να δοκιμάσετε ένα τατουάζ πριν το κάνετε μόνιμο εξετάζει τα οφέλη αυτής της δοκιμής, η οποία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για μια συμβολική σύνθεση της οποίας το μήκος καθορίζει την ευαναγνωσιμότητα.

Προτού καταλήξετε σε μια τόσο συμβολική επιλογή, ένα προσωρινό σχέδιο σάς επιτρέπει να συγκρίνετε το πραγματικό μέγεθος μιας ρουνικής επιγραφής ή ενός Vegvísir πάνω στο δέρμα και να προσαρμόσετε ανάλογα το σημείο, όπως μπορείτε να κάνετε με τα σχέδια της συλλογής Προσωρινά Τατουάζ Βίκινγκ. Αν σας ενδιαφέρουν και άλλα πολιτισμικά στιλ, το φυλετικό τατουάζ και το ελληνικό τατουάζ ακολουθούν την ίδια λογική: μοτίβα γεμάτα νόημα, τα οποία χρειάζεται να τοποθετούνται στο πραγματικό ιστορικό τους πλαίσιο προτού τα φορέσετε. Ανακαλύψτε και άλλους οδηγούς στο ιστολόγιο της Inklabs.