Ένα τατουάζ με τον Ίκαρο, που ονομάζεται και τατουάζ Icarus από τη λατινική μορφή του ονόματος, αποτυπώνει στο δέρμα έναν από τους πιο γνωστούς ελληνικούς μύθους: την ιστορία του νεαρού που πέταξε με φτερά από πούπουλα και κερί και έπεσε στη θάλασσα επειδή πλησίασε υπερβολικά τον ήλιο. Το νόημά του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το σημείο της ιστορίας στο οποίο επιλέγεις να δώσεις έμφαση. Αν το δεις ως προειδοποίηση, το τατουάζ μιλά για το τίμημα της φιλοδοξίας που αγνοεί ένα σαφώς εξηγημένο όριο. Αν το δεις ως δήλωση θάρρους, μιλά για τον κίνδυνο που αναλαμβάνει κανείς συνειδητά και για την προσπάθεια να πετάξει ακόμη κι όταν το αποτέλεσμα είναι αβέβαιο. Καμία από τις δύο αναγνώσεις δεν είναι απόλυτα «σωστή», γιατί και οι δύο υποστηρίζονται από τον τρόπο με τον οποίο έχει ειπωθεί η ιστορία διαχρονικά, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
- Ο μύθος αφηγείται την ιστορία του Δαίδαλου, του τεχνίτη που κατασκευάζει φτερά από πούπουλα και κερί για τον ίδιο και τον γιο του, τον Ίκαρο, ώστε να μπορέσουν να ξεφύγουν από έναν τόπο από τον οποίο δεν υπήρχε άλλη διέξοδος.
- Η οδηγία του Δαίδαλου προς τον Ίκαρο, ούτε πολύ χαμηλά προς το νερό ούτε πολύ ψηλά προς τον ήλιο, είναι ο άξονας που δίνει νόημα σε ολόκληρο το τατουάζ, γιατί κάθε οπτικό στοιχείο του —τα φτερά, ο ήλιος, η πτώση— παραπέμπει σε ένα μέρος της.
- Η παραδοσιακή ανάγνωση ερμηνεύει την πτώση του Ίκαρου ως τιμωρία για την ανεξέλεγκτη φιλοδοξία· μια νεότερη ανάγνωση δίνει έμφαση στο θάρρος να επιχειρήσει κανείς την πτήση και όχι μόνο στο λάθος που οδήγησε στο τέλος.
- Ένα προσωρινό ή ημιμόνιμο σχέδιο σού δείχνει πώς φαίνεται το σχέδιο πάνω στο δέρμα σου, αλλά δεν προβλέπει τον πόνο, την επούλωση ή την τελική όψη ενός μόνιμου τατουάζ.
Ποιοι ήταν ο Δαίδαλος και ο Ίκαρος
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Δαίδαλος ήταν τεχνίτης του βασιλιά Μίνωα της Κρήτης, στον οποίο αποδίδεται επίσης η κατασκευή του λαβύρινθου όπου ο βασιλιάς έκλεισε τον Μινώταυρο (πηγή: World History Encyclopedia). Κάποια στιγμή, ο ίδιος ο Δαίδαλος βρέθηκε φυλακισμένος στο νησί μαζί με τον γιο του, τον Ίκαρο, και καθώς οι δύο συνηθισμένοι δρόμοι διαφυγής, από τη θάλασσα και από την ξηρά, ήταν κλειστοί γι’ αυτούς, η μόνη διαδρομή που απέμενε ήταν από τον αέρα. Γι’ αυτό, ο Δαίδαλος κατασκεύασε και για τους δύο φτερά από πούπουλα πουλιών στερεωμένα με κερί, μια λύση που ανήκει στην ίδια παράδοση που τον παρουσιάζει ως τον πιο επιδέξιο τεχνίτη της εποχής του. Η ιστορία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης συλλογής από θρυλικά σύμβολα που μπορείς να φορέσεις ως τατουάζ, μαζί με άλλες μορφές της ελληνικής μυθολογίας.
Τα κέρινα φτερά και η προειδοποίηση του Δαίδαλου
Πριν απογειωθούν, ο Δαίδαλος έδωσε στον γιο του μία και μόνο οδηγία, η οποία επαναλαμβάνεται σε διάφορες εκδοχές από τους αρχαίους ποιητές: να πετάξει σε μια μέση πορεία, ούτε πολύ χαμηλά, γιατί το νερό της θάλασσας θα βάραινε τα πούπουλά του, ούτε πολύ ψηλά, γιατί ο ήλιος θα έλιωνε το κερί (πηγή: Οβίδιος, Μεταμορφώσεις, βιβλίο VIII). Στην πραγματικότητα, αυτή είναι η αρχαιότερη γνωστή μορφή της έκφρασης «πολύ κοντά στον ήλιο» και εξηγεί γιατί ο ήλιος παρέμεινε το κεντρικό οπτικό στοιχείο του μύθου. Στην αρχή ο Ίκαρος υπάκουσε, όμως η χαρά της πτήσης τον έκανε να ανεβαίνει όλο και πιο ψηλά, ώσπου το κερί έλιωσε και τα πούπουλα ξεκόλλησαν ένα ένα. Έπεσε στη θάλασσα και πνίγηκε, και το νερό όπου έχασε τη ζωή του έγινε γνωστό στην αρχαιότητα ως Ικάριο Πέλαγος, μια λεπτομέρεια που δείχνει πόσο βαθιά ενσωματώθηκε η ιστορία του στην ελληνική γεωγραφία και μνήμη (πηγή: Οβίδιος, Μεταμορφώσεις, βιβλίο VIII).
Δύο αναγνώσεις του ίδιου μύθου: προειδοποίηση ή θάρρος
Αυτό που κάνει τον μύθο κατάλληλο για τατουάζ δεν είναι μόνο η τελική πτώση, αλλά και το γεγονός ότι μπορεί να διαβαστεί με δύο σχεδόν αντίθετους τρόπους, και κάθε άνθρωπος που τον επιλέγει συνήθως διαλέγει έναν από αυτούς, χωρίς να χρειάζεται να τον εξηγεί κάθε φορά.
Πότε ταιριάζει η ανάγνωση ως προειδοποίηση
Η παραδοσιακή ανάγνωση αντιμετωπίζει την πτώση του Ίκαρου ως τιμωρία για την ύβρη, δηλαδή για τη φιλοδοξία που αγνοεί ένα σαφώς εξηγημένο όριο (πηγή: World History Encyclopedia). Αν το τατουάζ σου έρχεται μετά από μια περίοδο κατά την οποία έμαθες κάτι για τα όρια, είτε στη δουλειά είτε σε μια σχέση είτε σε μια προσωπική απόφαση, αυτή η ανάγνωση μετατρέπει τον μύθο σε μια οπτική υπενθύμιση: ο ήλιος σηματοδοτεί το σημείο όπου τελειώνει η σύνεση, ενώ τα πούπουλα που πέφτουν δείχνουν τι συμβαίνει όταν αγνοείται το όριο.
Πότε ταιριάζει η ανάγνωση ως θάρρος
Μια νεότερη ανάγνωση του μύθου δίνει έμφαση στην ίδια την πτήση και όχι μόνο στην αποτυχία της, και συνδέει το ρίσκο που ανέλαβε ο Ίκαρος με την ιδέα της ανακάλυψης: το να δοκιμάσεις κάτι καινούργιο σημαίνει πάντα ότι αποδέχεσαι ένα μέρος της αβεβαιότητας (πηγή: TheCollector). Για όποιον επιλέγει αυτό το νόημα, τα φτερά που απλώνονται προς τα ψηλά, και όχι τα πούπουλα που πέφτουν, γίνονται το κεντρικό στοιχείο του σχεδίου, ενώ ο ήλιος λειτουργεί περισσότερο ως σημείο αναφοράς της ανόδου παρά ως τιμωρία.
Οπτικοί συμβολισμοί: φτερά, ήλιος και πτώση
Επειδή ο μύθος μπορεί να διαβαστεί με δύο τρόπους, τα οπτικά στοιχεία που επιλέγεις είναι εξίσου σημαντικά με την ιστορία που κρύβεται πίσω τους, καθώς μέσα από αυτά θα καταλαβαίνουν οι άλλοι το μήνυμα χωρίς επιπλέον εξηγήσεις.
- Τα φτερά και τα πούπουλα παραμένουν το πιο αναγνωρίσιμο στοιχείο του μύθου, είτε απλωμένα και συμμετρικά, για την ανάγνωση του θάρρους, είτε αποκολλημένα και σε κίνηση, για την πιο τραγική ανάγνωση.
- Ο ήλιος, σχεδιασμένος απλά ή ως κύκλος με ακτίνες, σηματοδοτεί την προειδοποίηση του Δαίδαλου και λειτουργεί καλά ως το εστιακό σημείο της σύνθεσης, συνήθως τοποθετημένος πάνω ή πίσω από τα φτερά.
- Τα πούπουλα που πέφτουν ή μια στυλιζαρισμένη σιλουέτα σε πτώση αποδίδουν άμεσα το τελευταίο μέρος του μύθου, για όποιον θέλει μια εικόνα πιο κοντά στην προειδοποίηση παρά στην ελπίδα.
Ο ευρύτερος συμβολισμός των φτερών και των πούπουλων, που σε άλλα συμφραζόμενα πέρα από τον μύθο του Ίκαρου συνδέεται με την ελευθερία, τη μνήμη ή την προστασία, αναλύεται εκτενώς σε έναν οδηγό αφιερωμένο στα τατουάζ με φτερά· εδώ μένουμε στο συγκεκριμένο νόημα που προσδίδει αυτή η ιστορία. Αν σε ενδιαφέρει περισσότερο το ηλιακό μοτίβο παρά η ίδια η ιστορία του Ίκαρου, το άρθρο για τα τατουάζ με φεγγάρι, ήλιο και διάστημα εξερευνά και άλλες πιθανές σημασίες του ήλιου ως συμβόλου.
Πού ταιριάζει ένα τατουάζ με τον Ίκαρο
Η τοποθέτηση εξαρτάται πρώτα απ’ όλα από το οπτικό στοιχείο που επιλέγεις και όχι από κάποιον σταθερό κανόνα που σχετίζεται με τον μύθο. Ένα σχέδιο με απλωμένα φτερά χρειάζεται αρκετά μεγάλη επιφάνεια, ώστε να αναπτύσσεται χωρίς να συμπιέζεται, και ο ώμος ή η πλάτη προσφέρουν ακριβώς αυτόν τον χώρο. Αντίθετα, μια σύνθεση με επίκεντρο τον ήλιο ή μια κάθετη πτώση προσαρμόζεται καλύτερα σε μια στενή και μακρόστενη περιοχή, όπως ο πήχης ή η γραμμή των πλευρών, όπου το μάτι ακολουθεί φυσικά την κατεύθυνση του σχεδίου από πάνω προς τα κάτω. Για έναν πιο γενικό οδηγό σχετικά με το πώς να επιλέξεις το κατάλληλο σχέδιο και σημείο για το πρώτο σου τατουάζ, αυτό το άρθρο εξετάζει την απόφαση βήμα βήμα.
Πώς να δοκιμάσεις το σχέδιο πριν γίνει μόνιμο
Ένα προσωρινό ή ημιμόνιμο σχέδιο με φτερά, ήλιο ή πούπουλα που πέφτουν σού δείχνει ακριβώς το μέγεθος, το σχήμα και τη θέση που θα είχε το σχέδιο πάνω στο δικό σου δέρμα, κάτι που είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για μια σύνθεση με τόσες πιθανές παραλλαγές. Δεν μπορεί, όμως, να σου δείξει πώς θα επουλωνόταν, πόσο θα πονούσε ή πώς θα γερνούσε με τον χρόνο ένα μόνιμο τατουάζ που γίνεται με βελόνα, καθώς η διαδικασία και το μελάνι που χρησιμοποιούνται είναι εντελώς διαφορετικά· παραμένει μια δοκιμή του σχεδίου, του μεγέθους και της τοποθέτησης, όχι μια προσομοίωση του οριστικού τατουάζ.
Αν θέλεις να συγκρίνεις περισσότερες επιλογές πριν αποφασίσεις, η συλλογή Φαντασία και Μυθολογία περιλαμβάνει, μαζί με το παραπάνω σχέδιο, και σχέδια όπως Ο Κυρίαρχος των Ουρανών, έναν δράκοντα ανάμεσα στα σύννεφα, χρήσιμο για όποιον προτιμά ένα ουράνιο θέμα χωρίς άμεση μυθολογική σύνδεση με τον Ίκαρο, αλλά με την ίδια ιδέα της πτήσης σε μεγάλο ύψος.
Μια ιστορία με δύο πλευρές, που συμπληρώνεις εσύ
Ο μύθος του Ίκαρου παραμένει ένα από τα λίγα κλασικά μοτίβα που λειτουργούν εξίσου καλά ως προειδοποίηση και ως παρότρυνση για θάρρος, και η επιλογή ανάμεσα στα δύο εξαρτάται τελικά από τη δική σου ιστορία, όχι από κάποια προκαθορισμένη ερμηνεία. Η προηγούμενη δοκιμή του σχεδίου, στον ώμο, στον πήχη ή στα πλευρά, σε βοηθά να δεις ποια από τις δύο αναγνώσεις και ποια από τα οπτικά στοιχεία της νιώθεις πραγματικά δική σου πριν αποφασίσεις να κάνεις κάτι μόνιμο.
