Ένα τατουάζ με γκέισα δεν απεικονίζει μια εταίρα ή μια γυναίκα του πληρωμένου έρωτα, όπως υπονοεί το στερεότυπο που έχει διαδοθεί στη Δύση, αλλά παραπέμπει στην ιστορική μορφή της Γιαπωνέζας καλλιτέχνιδας, εκπαιδευμένης στον χορό, τη μουσική και την τέχνη της συζήτησης. Η κατανόηση αυτής της διάκρισης είναι το σημείο εκκίνησης για να επιλέξετε ένα σχέδιο που αποδίδει πραγματικά το θέμα, με τις λεπτομέρειές του —το κιμονό, τη βεντάλια, το χτένισμα— και τα σύμβολα που συχνά το συνοδεύουν, όπως η καμέλια ή το ψάρι κόι, αντί να επαναλαμβάνει την εικόνα μεταμφίεσης που έκανε δημοφιλή ο κινηματογράφος.
Πριν περάσουμε στις ιστορικές και συμβολικές λεπτομέρειες, ακολουθούν όσα αξίζει να γνωρίζετε για να προσανατολιστείτε:
- Η γκέισα είναι παραδοσιακή Γιαπωνέζα καλλιτέχνιδα, όχι εταίρα: η σύγχυση οφείλεται κυρίως σε μια παρεξήγηση της μεταπολεμικής περιόδου.
- Οι όροι maiko και geiko δηλώνουν δύο στάδια της ίδιας εκπαίδευσης, την ασκούμενη και την επαγγελματία, που ξεχωρίζουν από τα διαφορετικά κιμονό, όμπι και χτενίσματα.
- Η βεντάλια, η καμέλια και το ψάρι κόι είναι οι πιο συνηθισμένοι συνδυασμοί σε σχέδια με θέμα τη γκέισα, καθένας με συγκεκριμένη σημασία στην ιαπωνική κουλτούρα.
- Ένα σχέδιο που αποδίδει με σεβασμό αναδεικνύει την καλλιτεχνική πειθαρχία της μορφής, όχι μια εικόνα μεταμφίεσης ή ένα εξωτικοποιητικό κλισέ.
Τι σημαίνει πραγματικά ένα τατουάζ γκέισα
Στην ιαπωνική κουλτούρα, η λέξη geisha σημαίνει κυριολεκτικά «άνθρωπος της τέχνης»: δηλώνει μια επαγγελματία διασκεδάστρια εκπαιδευμένη στο τραγούδι, τον χορό και τα παραδοσιακά μουσικά όργανα, καθώς και στην τέχνη της συζήτησης κατά τη διάρκεια συμποσίων και τελετών (πηγή: Geisha - Wikipedia). Η διαδεδομένη στη Δύση αντίληψη ότι η γκέισα είναι εταίρα ή πόρνη αποτελεί ιστορική παρερμηνεία που εδραιώθηκε κυρίως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν κάποιες γυναίκες που εργάζονταν κοντά στις δυνάμεις κατοχής αυτοαποκαλούνταν «geisha girls», χωρίς να ανήκουν σε αυτή την καλλιτεχνική παράδοση (πηγή: Geisha - Wikipedia).
Αυτή η διάκριση έχει σημασία για όποιον επιλέγει το θέμα ενός τατουάζ, επειδή ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζεται και περιγράφεται το σχέδιο εξαρτάται από το ποια από τις δύο εικόνες έχει κατά νου. Ένα σχέδιο που αποτίει φόρο τιμής στην παραδοσιακή καλλιτέχνιδα αναδεικνύει την κομψότητα, τη χάρη και τις λεπτομέρειες του κιμονό ή της βεντάλιας· αντίθετα, μια εικονογράφηση βασισμένη στο στερεότυπο της εταίρας κινδυνεύει να περιορίσει τη μορφή σε ένα εξωτικοποιητικό κλισέ. Αξίζει, λοιπόν, να το έχετε υπόψη ήδη από τη στιγμή που επιλέγετε το σχέδιο, πριν ακόμη φτάσει στο δέρμα.
Οι ιστορικές ρίζες, με λίγα λόγια
Η μορφή της γκέισας εμφανίστηκε στην Ιαπωνία του 18ου αιώνα. Η πρώτη γυναίκα που είναι καταγεγραμμένο ότι αυτοαποκαλέστηκε γκέισα ήταν μια διασκεδάστρια από το Fukagawa, γύρω στο 1750, γνωστή για το τραγούδι της και τη χρήση του shamisen, του τρίχορδου λαούτου που παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα χαρακτηριστικά όργανα της παράδοσης (πηγή: Geisha - Wikipedia). Η παραδοσιακή εκπαίδευση περιλάμβανε, εκτός από το shamisen, φλάουτο και τύμπανα, χορό σε στιλ Buyō, την τελετή του τσαγιού και καλλιγραφία: μια πορεία που είχε στόχο να διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη καλλιτέχνιδα και όχι απλώς μια γενική διασκεδάστρια.
Geiko και maiko: δύο στάδια της ίδιας παράδοσης
Όποιος παρατηρεί ένα σχέδιο με θέμα τη γκέισα συχνά προσέχει διαφορές στα ρούχα που απεικονίζονται, και η εξήγηση είναι ότι ο όρος καλύπτει στην πραγματικότητα δύο ξεχωριστά στάδια της ίδιας πορείας. Η maiko είναι η ασκούμενη, συνήθως ηλικίας 17 έως 20 ετών, και βρίσκεται σε μια περίοδο εκπαίδευσης που μπορεί να διαρκέσει από λίγους μήνες έως περίπου δύο χρόνια· η geiko είναι η ήδη καταρτισμένη επαγγελματίας, ενώ το «geiko» είναι ο όρος που χρησιμοποιείται αντί για «geisha» στην πόλη του Κιότο (πηγή: Maiko - Wikipedia).
Η διαφορά φαίνεται κυρίως στο κιμονό: η maiko φορά ένα μακρύ hikizuri, μήκους 200 έως 240 εκατοστών, με πολύ φαρδιά μανίκια furisode, και ένα όμπι darari που μπορεί να ξεπερνά τα 6 μέτρα και προορίζεται ειδικά για αυτό το στάδιο μαθητείας (πηγή: Maiko - Wikipedia). Η γνώση αυτών των λεπτομερειών βοηθά να κατανοήσετε ένα υπάρχον σχέδιο ή να αναρωτηθείτε ποιο στάδιο της εκπαίδευσης θέλει πραγματικά να απεικονίσει μια εικονογράφηση, προτού αναζητήσετε επιπλέον ενδείξεις στο χτένισμα ή το μακιγιάζ.
Πού γεννήθηκε αυτή η διάκριση: οι συνοικίες hanamachi, όπως η Gion στο Κιότο
Οι maiko και οι geiko εκπαιδεύονται σε συνοικίες που ονομάζονται hanamachi, δηλαδή «πόλεις των λουλουδιών». Η Gion, στο Κιότο, είναι πιθανότατα η πιο γνωστή: από το 1881 χωρίζεται στις Gion Kobu και Gion Higashi, ενώ μέχρι σήμερα φιλοξενεί τον δημόσιο χορό Miyako Odori, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο από το 1872 (πηγή: Gion - Wikipedia). Για όποιον εμβαθύνει στο θέμα, αυτές οι αναφορές βοηθούν να ξεχωρίσει μια τεκμηριωμένη εικονογράφηση από μια γενική εικόνα.
Τα σύμβολα που συχνά συνοδεύουν τη γκέισα
Τρία στοιχεία εμφανίζονται συχνά δίπλα στη μορφή της γκέισας σε σχέδια τατουάζ, και το καθένα έχει συγκεκριμένη σημασία που αξίζει να γνωρίζετε προτού τα συνδυάσετε στο σχέδιο.
Η βεντάλια (sensu)
Η πτυσσόμενη βεντάλια, sensu, είναι ιαπωνική εφεύρεση και αποτελεί το αντικείμενο που χρησιμοποιούν οι geiko και οι maiko στους παραδοσιακούς χορούς που εκτελούνται με βεντάλια (πηγή: Folding fan - Wikipedia). Στα τατουάζ, λοιπόν, η ανοιχτή βεντάλια δίπλα στη μορφή παραπέμπει στην καλλιτεχνική παράσταση και όχι απλώς σε ένα διακοσμητικό αξεσουάρ.
Η καμέλια (tsubaki)
Στην ιαπωνική γλώσσα των λουλουδιών, hanakotoba, η καμέλια (tsubaki) αλλάζει σημασία ανάλογα με το χρώμα της: η κόκκινη συνδέεται με έναν έρωτα που σβήνει με χάρη, η λευκή με την αναμονή και η κίτρινη με την επιθυμία ή τη νοσταλγία (πηγή: Hanakotoba - Wikipedia). Επομένως, η επιλογή του σωστού χρώματος δεν είναι απλώς αισθητικό ζήτημα: αλλάζει αυτό που επικοινωνεί το σχέδιο σε όποιον το βλέπει.
Το ψάρι κόι
Στην ιαπωνική κουλτούρα, το κόι συνδέεται με την τύχη, την ευημερία και την επιμονή απέναντι στις δυσκολίες· μια σημασία που ταιριάζει με την ιδέα της πειθαρχίας και της αφοσίωσης που συνοδεύει την καλλιτεχνική εκπαίδευση της γκέισας (πηγή: Koi - Wikipedia). Ο ίδιος συμβολισμός βρίσκεται πίσω από τα koinobori, τις σημαίες σε σχήμα κυπρίνου που εμφανίστηκαν την περίοδο Έντο και εξακολουθούν να υψώνονται στις 5 Μαΐου για τη Γιορτή των Παιδιών.
Πώς να επιλέξετε ένα τατουάζ γκέισα με σεβασμό
Ο πιο απλός τρόπος να μείνετε πιστοί στο θέμα είναι να ξεκινήσετε από την πραγματική ιστορία του και όχι από την εικόνα μεταμφίεσης που έγινε γνωστή μέσα από τις ταινίες. Ένα σχέδιο που αναδεικνύει τη σεμνότητα, τη χάρη της κίνησης ή τις λεπτομέρειες του κιμονό αφηγείται την ιστορία της παραδοσιακής καλλιτέχνιδας· αντίθετα, μια εικονογράφηση που βασίζεται μόνο σε έντονο μακιγιάζ ή προκλητικές πόζες πλησιάζει το στερεότυπο που πρέπει να αποφεύγεται. Προτού συνδυάσετε πολλά στοιχεία στο ίδιο σχέδιο, αξίζει να ελέγξετε ορισμένα σημεία:
- Το χρώμα της καμέλιας που επιλέξατε, γιατί αλλάζει τη σημασία του λουλουδιού στην ιαπωνική γλώσσα των λουλουδιών.
- Τον τύπο βεντάλιας ή μουσικού οργάνου που απεικονίζεται, αν θέλετε να παραπέμπει με αναγνωρίσιμο τρόπο στην καλλιτεχνική παράσταση.
- Τον τρόπο με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί το κιμονό και το χτένισμα, για να καταλάβετε αν το σχέδιο παραπέμπει σε maiko ή geiko.
Όποιος θέλει να εμπνευστεί και από άλλα λουλουδάτα θέματα που μπορούν να συνδυαστούν με τη μορφή, όπως το άνθος της κερασιάς, μπορεί να διαβάσει τα ειδικά άρθρα για τα τατουάζ με λουλούδια, όπου εξηγούνται αναλυτικά οι σημασίες των λουλουδιών που χρησιμοποιούνται συχνότερα σε σχέδια ιαπωνικής έμπνευσης.
Εξετάστε τις αναλογίες και τη θέση πριν από το μόνιμο τατουάζ
Αφού επιλέξετε το σχέδιο και τα σύμβολα που θα συνδυάσετε, απομένει να δείτε πώς θα φαίνεται το θέμα πάνω στο δέρμα. Σε αυτό το σημείο είναι χρήσιμη μια προσωρινή ή ημιμόνιμη εκδοχή. Η εφαρμογή του σχεδίου πρώτα σε αυτή τη μορφή σάς επιτρέπει να δείτε τη μορφή στο πραγματικό της μέγεθος, να ελέγξετε αν λεπτομέρειες όπως η βεντάλια ή η καμέλια παραμένουν ευδιάκριτες στο σημείο που επιλέξατε και να συγκρίνετε διαφορετικά σημεία του σώματος —για παράδειγμα, το αντιβράχιο με την ωμοπλάτη— προτού αποφασίσετε κάτι μόνιμο. Είναι μια δοκιμή αισθητικής και τοποθέτησης, όχι μια πρόβλεψη του πόνου, της επούλωσης ή της τελικής εμφάνισης που θα είχε το ίδιο θέμα ως μόνιμο τατουάζ: αυτά τα ζητήματα εξακολουθούν να χρειάζονται αξιολόγηση από επαγγελματία όταν φτάσετε σε εκείνο το στάδιο. Αν θέλετε να καταλάβετε καλύτερα γιατί αξίζει να δοκιμάσετε ένα σχέδιο προτού το κάνετε μόνιμο, διαβάστε τον οδηγό για το πώς και γιατί να δοκιμάσετε ένα τατουάζ πριν από την οριστική εκδοχή, ενώ η σύγκριση ανάμεσα στο προσωρινό και το ημιμόνιμο τατουάζ βοηθά να επιλέξετε ποια από τις δύο μορφές θα χρησιμοποιήσετε για αυτή τη δοκιμή.
Το σχέδιο Geisha της InkLabs αποδίδει ακριβώς αυτή την κομψή μορφή, με στοιχεία ασιατικής έμπνευσης σχεδιασμένα για το θέμα, και διατίθεται τόσο σε προσωρινή όσο και σε ημιμόνιμη εκδοχή στη συλλογή Ανθρώπινο σώμα, μαζί με άλλα παρόμοια σχέδια για το σώμα. Όποιος προτιμά να το συγκρίνει με άλλα σχέδια στο ίδιο εικονογραφικό στιλ μπορεί να δει και τη συλλογή Επεξηγηματικός. Για όποιον ακόμη σκέφτεται πού να τοποθετήσει το πρώτο του τατουάζ, ο οδηγός για την επιλογή σχεδίου και θέσης για το πρώτο τατουάζ συγκεντρώνει χρήσιμα κριτήρια που ισχύουν και για ένα θέμα όπως η γκέισα.
Συχνές ερωτήσεις για το τατουάζ γκέισα
Είναι η γκέισα και η oiran η ίδια μορφή; Όχι: η γκέισα είναι καλλιτέχνιδα εκπαιδευμένη στον χορό, τη μουσική και τη συζήτηση, ενώ η oiran ήταν εταίρα υψηλής κοινωνικής θέσης. Η σύγχυση ανάμεσα στις δύο είναι το συνηθέστερο λάθος όταν γίνεται λόγος για αυτό το θέμα, και ακριβώς αυτή η σύγχυση τροφοδότησε το δυτικό στερεότυπο που συνδέει τη γκέισα με την πορνεία.
Είναι ένα τατουάζ με γκέισα αυτομάτως ασέβεια; Όχι από μόνο του: γίνεται ασέβεια όταν περιορίζει τη μορφή σε μια εικόνα μεταμφίεσης αντί να την παρουσιάζει με την ιστορία και τα σύμβολά της. Ένα τεκμηριωμένο σχέδιο, βασισμένο στην πραγματική παράδοση, είναι διαφορετική επιλογή από μια εικονογράφηση που στηρίζεται μόνο στο στερεότυπο.
Πόσο διαρκεί ένα ημιμόνιμο τατουάζ με αυτό το θέμα; Εξαρτάται από το προϊόν που θα επιλέξετε και όχι από το θέμα που απεικονίζεται: οι χρόνοι ανάπτυξης και η διάρκεια πρέπει πάντοτε να ελέγχονται στη σελίδα του συγκεκριμένου προϊόντος, αντί να εκτιμώνται γενικά.
