Ένα τατουάζ νεράιδας δεν συμβολίζει ένα μόνο πράγμα, γιατί η ίδια η λέξη «νεράιδα» καλύπτει σήμερα τρεις διαφορετικές παραδόσεις: τη μικρή, φτερωτή νεράιδα των παραμυθιών, που συνδέεται με ελαφρότητα και φαντασία· τη νεράιδα της ελληνικής λαϊκής παράδοσης, που κατοικεί σε πηγές και βουνά και κουβαλάει πιο σοβαρές, πιο «αιχμηρές» ιστορίες· και τη νύμφη της αρχαίας μυθολογίας, από το όνομα της οποίας προήλθε η ίδια η ελληνική λέξη. Πριν διαλέξεις σχέδιο, αξίζει να ξέρεις ποια από τις τρεις εκδοχές θέλεις πραγματικά να φέρεις στο δέρμα σου, γιατί η επιλογή αλλάζει το ύφος, τη σύνθεση και το μήνυμα του τατουάζ εξίσου πολύ.
- Η φτερωτή νεράιδα που βλέπεις στα περισσότερα σχέδια σήμερα είναι σχετικά πρόσφατη εικόνα, όχι η αρχική λαϊκή μορφή της παράδοσης.
- Η ελληνική νεράιδα της παράδοσης έχει τη δική της, πιο σοβαρή λαογραφία, με ιστορίες που δεν ταιριάζουν στη γλυκιά εικόνα του παραμυθιού.
- Η λέξη «νεράιδα» προέρχεται από τις Νηρηίδες της αρχαίας μυθολογίας και σήμερα χρησιμοποιείται γενικότερα για νύμφες, νεράιδες και γοργόνες.
- Το στυλ σχεδίασης -λεπτές γραμμές, διακοσμητικό ή σκοτεινό εικονογραφικό- είναι αυτό που δείχνει στον θεατή ποια από τις τρεις εκδοχές εννοείς.
Η νεράιδα του παραμυθιού: τι εννοούμε συνήθως
Όταν κάποιος λέει απλώς «νεράιδα» χωρίς άλλη διευκρίνιση, το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό είναι σχεδόν πάντα η ίδια εικόνα: ένα μικρόσωμο πλάσμα με λεπτά, διάφανα φτερά, που πετάει ανάμεσα σε λουλούδια κρατώντας ένα μαγικό ραβδί. Αυτή η εικόνα δεν έχει μία ρίζα· συνδυάζει στοιχεία από κελτική, σλαβική, γερμανική και γαλλική λαϊκή παράδοση, που αναμείχθηκαν με τον καιρό σε μια κοινή, διεθνή αντίληψη για το τι είναι μια νεράιδα (πηγή: Fairy – Wikipedia).
Η παλιότερη λαϊκή νεράιδα, πριν γίνει η γλυκιά φιγούρα που ξέρουμε σήμερα, δεν είχε συνήθως φτερά· η πτήση της αποδιδόταν σε μαγεία και όχι σε κάποιο σωματικό χαρακτηριστικό, και οι ιστορίες γύρω της ήταν συχνά πιο σκοτεινές, με πλάσματα απρόβλεπτα και μερικές φορές επικίνδυνα, όπως στις αφηγήσεις για αλλαξόπαιδα (πηγή: Fairy – Wikipedia). Η μικρή, φτερωτή και διακριτικά όμορφη νεράιδα που κυριαρχεί σήμερα στα σχέδια πήρε τη σημερινή της μορφή κατά τη βικτωριανή εποχή, μια περίοδο που προτιμούσε μια πιο μικροσκοπική και κομψή αισθητική από την παλιότερη, πιο ανήσυχη λαϊκή εικόνα (πηγή: Fairy – Wikipedia).
Σε ένα τατουάζ, αυτή η εκδοχή συνήθως μιλάει για ελαφρότητα, φαντασία και μια παιχνιδιάρικη, όχι βαριά, θηλυκότητα. Είναι η επιλογή που βγάζει νόημα όταν αυτό που θέλεις να πεις είναι κάτι προσωπικό και ανάλαφρο, μια αναφορά στη δική σου φαντασία, και όχι απαραίτητα μια σύνδεση με συγκεκριμένη παράδοση ή μυθολογία. Αν όμως αυτό που σε τραβάει είναι κάτι πιο τοπικό ή πιο βαρύ σε νόημα, αξίζει να γνωρίσεις και τις άλλες δύο εκδοχές πριν αποφασίσεις.
Η νεράιδα της ελληνικής παράδοσης: ομορφιά με αιχμή
Η ελληνική νεράιδα της λαϊκής παράδοσης δεν είναι απλώς μια μετάφραση της παραπάνω εικόνας· είναι μια ξεχωριστή μορφή με δικές της ιστορίες. Στη σύγχρονη ελληνική λαογραφία συνδέεται συχνά με νερά, όπως ποτάμια και πηγάδια, ενώ ο ίδιος όρος καλύπτει και μορφές που στοιχειώνουν βουνά και δάση. Περιγράφεται με χρυσά μαλλιά, λευκά ή ροζ ενδύματα και ένα πέπλο ή μαντίλι, και λέγεται πως χορεύει το μεσημέρι ή τα μεσάνυχτα (πηγή: Nereid – Wikipedia). Πρόκειται για μια φιγούρα που συνδυάζει ομορφιά με κάτι πιο άγριο και απρόβλεπτο, πολύ διαφορετικό από τη διακοσμητική χάρη της φτερωτής νεράιδας του παραμυθιού.
Γιατί δεν είναι απλώς η ελληνική λέξη για «νεράιδα του παραμυθιού»
Μία από τις πιο γνωστές ιστορίες γύρω από τις νεράιδες της παράδοσης ακολουθεί ένα μοτίβο που συναντάται σε πολλούς λαούς: ένας άντρας κλέβει το πέπλο ή το μαντίλι μιας νεράιδας για να την αναγκάσει να μείνει μαζί του και να την παντρευτεί, κι εκείνη ζει στον κόσμο των ανθρώπων μέχρι να ξαναβρεί το αντικείμενο· τότε φεύγει οριστικά, χωρίς δεύτερη σκέψη (πηγή: Nereid – Wikipedia). Είναι μια ιστορία για ομορφιά που δεν ανήκει ποτέ πραγματικά σε κανέναν, όχι για μια καλόβολη φιγούρα παραμυθιού, και αυτό είναι το σημείο που διαφοροποιεί πλήρως τη νεράιδα της παράδοσης από τη φτερωτή εικόνα της προηγούμενης ενότητας. Οι συγκεκριμένες αφηγήσεις ανήκουν στη λαϊκή παράδοση και μεταφέρονται ως ιστορίες, όχι ως περιγραφή πραγματικών γεγονότων, και αυτό αξίζει να το έχεις υπόψη σου αν σκέφτεσαι να βασίσεις ένα σχέδιο πάνω σε μια συγκεκριμένη αφήγηση.
Η νύμφη της μυθολογίας: η τρίτη, πιο παλιά ρίζα
Η ίδια η λέξη «νεράιδα» έχει ρίζα στη λέξη «Νηρηίδα». Στην αρχαία μυθολογία, οι Νηρηίδες ήταν οι θαλάσσιες νύμφες, κόρες του θαλάσσιου θεού Νηρέα και της Ωκεανίδας Δωρίδας, και απεικονίζονταν συνήθως ως όμορφες γυναίκες που συνόδευαν τον Ποσειδώνα (πηγή: Nereid – Wikipedia). Δεν ήταν όμως η μόνη κατηγορία νυμφών: οι νύμφες ταξινομούνταν ανάλογα με το φυσικό στοιχείο στο οποίο ανήκαν, με τις Ναϊάδες να συνδέονται με γλυκά νερά, τις Δρυάδες και Αμαδρυάδες με δέντρα, τις Ορειάδες με βουνά και τις Ωκεανίδες με τον ωκεανό (πηγή: Nymph – Wikipedia).
Με τον καιρό, η σύγχρονη ελληνική γλώσσα διεύρυνε τη χρήση της λέξης «νεράιδα» από το όνομα συγκεκριμένα των Νηρηίδων σε έναν γενικό όρο για νύμφες, νεράιδες και γοργόνες (πηγή: Nereid – Wikipedia). Αυτό εξηγεί γιατί οι τρεις ιδέες μπλέκονται τόσο εύκολα στην καθημερινή γλώσσα· δεν πρόκειται για σύγχυση του σημερινού ομιλητή, αλλά για μια γλωσσική εξέλιξη αιώνων. Το ίδιο φαινόμενο, άλλωστε, δεν περιορίζεται στα ελληνικά: από τον Μεσαίωνα και μετά, οι νύμφες έχουν συγχέονται λαϊκά με τις νεράιδες και σε άλλες ευρωπαϊκές παραδόσεις (πηγή: Nymph – Wikipedia).
Ποιο από τα τρία ταιριάζει στο δικό σου τατουάζ
Η επιλογή ανάμεσα στις τρεις εκδοχές εξαρτάται κυρίως από το τι θέλεις να πει το τατουάζ, όχι από το ποια εικόνα σού φαίνεται πιο όμορφη. Αν αυτό που σε τραβάει είναι μια αίσθηση ελαφρότητας, φαντασίας ή προσωπικής ελευθερίας, η φτερωτή εκδοχή του παραμυθιού είναι ειλικρινής επιλογή και το λέει αυτό καθαρά, χωρίς να χρειάζεται καμία επιπλέον εξήγηση. Αν η σύνδεσή σου είναι με την ελληνική παράδοση, με κάποια ιστορία που άκουσες από την οικογένειά σου ή με τη λαογραφία γενικότερα, η νεράιδα της παράδοσης είναι η πιο τίμια επιλογή, και διαβάζεται ως κάτι πιο σοβαρό και λιγότερο διακοσμητικό από τη φτερωτή εικόνα. Αν αυτό που θέλεις να τιμήσεις είναι η ίδια η κλασική μυθολογία, μια συγκεκριμένη νύμφη ή ένα θέμα γύρω από το νερό, η εκδοχή της νύμφης ή της Νηρηίδας ταιριάζει καλύτερα, και μπορείς να αξιοποιήσεις όρους όπως Ναϊάδα, Ορειάδα ή Νηρηίδα για να δώσεις μεγαλύτερη ακρίβεια στην αναφορά σου.
Ένα σχέδιο μπορεί φυσικά να συνδυάζει στοιχεία και από τις τρεις εκδοχές, αλλά αυτό έχει νόημα μόνο όταν γίνεται συνειδητά· χωρίς αυτή τη γνώση, το αποτέλεσμα συνήθως μοιάζει γενικό αντί για ουσιαστικό. Αν σε ενδιαφέρει η ευρύτερη κατηγορία φαντασίας και μυθολογίας -δράκοι, φοίνικες, η Ύδρα και άλλα θρυλικά πλάσματα- το αφιέρωμα για τατουάζ φαντασίας και μυθολογίας καλύπτει το σύνολο της κατηγορίας με μεγαλύτερο εύρος. Αν σε ενδιαφέρουν άλλα σύμβολα με πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης, δύο ακόμα άρθρα της ίδιας σειράς εξετάζουν αντίστοιχα το νόημα του τατουάζ κρανίου και το νόημα του τατουάζ κύκλου.
Στυλ σχεδίασης: από λεπτές γραμμές έως σκοτεινή φαντασία
Το στυλ σχεδίασης είναι αυτό που δείχνει στον θεατή ποια από τις τρεις εκδοχές εννοείς, πολύ πριν διαβάσει οποιαδήποτε εξήγηση. Ένα λεπτογράμμικο (fine line) ή μινιμαλιστικό σχέδιο ταιριάζει στην ελαφρύτερη, παραμυθένια εκδοχή και λειτουργεί καλά σε μικρές, διακριτικές τοποθετήσεις, όπου το απλό περίγραμμα αρκεί για να δώσει την αίσθηση ελαφρότητας. Ένα πιο διακοσμητικό σχέδιο, με ρέουσες γραμμές στα μαλλιά, στο ύφασμα ή σε στοιχεία νερού και φτερών, ταιριάζει περισσότερο στον χαρακτήρα «όμορφη αλλά με αιχμή» της νεράιδας της παράδοσης, γιατί η λεπτομέρεια στο ύφασμα και στο νερό είναι αυτή που μεταφέρει τη διάθεση της ιστορίας. Ένα πιο σκοτεινό, εικονογραφικό ή σκιασμένο στυλ αποδίδει καλύτερα μια μυθολογική αναφορά που θέλει να δείξει δράμα ή μια αίσθηση μυστηρίου, αντί για απλή γοητεία.
Η σύνθεση μετράει εξίσου με το στυλ γραμμής: μια μεμονωμένη φιγούρα δίνει έμφαση στο ίδιο το πρόσωπο, ενώ μια φιγούρα μαζί με νερό, δέντρα ή φτερά δείχνει καθαρά σε ποια από τις τρεις παραδόσεις αναφέρεσαι. Πριν μιλήσεις με έναν καλλιτέχνη, αξίζει να έχεις ήδη αποφασίσει ποιο από αυτά τα δύο στοιχεία -στυλ γραμμής και σύνθεση- θεωρείς πιο σημαντικό για το δικό σου σχέδιο, γιατί αυτό καθοδηγεί όλες τις υπόλοιπες επιλογές.
Δοκιμή μεγέθους και τοποθέτησης πριν αποφασίσεις κάτι μόνιμο
Μια θηλυκή, ρέουσα μυθολογική φιγούρα αλλάζει πολύ ανάλογα με το πού την τοποθετείς και πόσο μεγάλη την κάνεις· στα πλευρά κινείται με το σώμα διαφορετικά απ' ό,τι στον πήχη ή στον ώμο, και αυτό κρίνεται πολύ πιο εύκολα πάνω στο ίδιο το δέρμα παρά σε μια εικόνα αναφοράς στην οθόνη. Ένα προσωρινό ή ημιμόνιμο σχέδιο σού επιτρέπει να δεις τη σύνθεση και την κλίμακα στο δικό σου σώμα πριν πάρεις οποιαδήποτε μόνιμη απόφαση· δεν προβλέπει πώς θα επουλωθεί, πώς θα ξεθωριάσει με τον καιρό ή πώς θα δείχνει τελικά ένα μόνιμο τατουάζ, απλώς σου δείχνει το σχέδιο στο πραγματικό του μέγεθος και στη σωστή θέση.
Στη συλλογή Φαντασία και Μυθολογία υπάρχουν ήδη δύο σχέδια που αποτελούν την πιο τίμια σύγκριση για μια θηλυκή μυθολογική φιγούρα με στοιχεία νερού, χωρίς να παρουσιάζονται ως κυριολεκτική απεικόνιση νεράιδας: και τα δύο δείχνουν γοργόνες, όχι νεράιδες, αλλά μοιράζονται την ίδια λογική σύνθεσης -ρέουσα φιγούρα, μαλλιά και ύφασμα σε κίνηση, σύνδεση με το νερό- που θα είχε και ένα σχέδιο εμπνευσμένο από τη νεράιδα της παράδοσης ή από μια νύμφη.
Αν θες να δεις πρώτα όλο το φάσμα επιλογών πριν αποφασίσεις ανάμεσα σε φτερωτή νεράιδα, νεράιδα της παράδοσης ή νύμφη, ο γενικός οδηγός για τα τατουάζ πριν γίνουν μόνιμα εξηγεί τι αξίζει να ξέρεις πριν προχωρήσεις σε κάτι μόνιμο, ενώ ο οδηγός για το πρώτο σου τατουάζ καλύπτει αναλυτικά πώς επιλέγεις σχέδιο και θέση. Σε κάθε περίπτωση, η πιο ασφαλής σειρά είναι να ξεκαθαρίσεις πρώτα ποια από τις τρεις ιστορίες θέλεις να πεις, μετά να διαλέξεις το στυλ που την υποστηρίζει, και τέλος να δοκιμάσεις το αποτέλεσμα στο πραγματικό σου σώμα πριν δεσμευτείς σε κάτι μόνιμο.
